Wat is er tegen mediatraining?

Er is heel veel te zeggen tegen mediatraining. Zeker als je de Nederlandse media volgt. Het is schande dat onze minister-president degene die hem interviewt voorzichtig bij de schouder pakt. Want dat heeft hij zich aangeleerd! En woordvoerders die keurig in de geest van hun organisatie antwoord geven zijn de interviewers ook een doorn in het oog! Snappen ze dan niet dat het de bedoeling is dat je fouten maakt? Dat je missers, ook al zijn ze er niet, bevestigt?! Dat je moet stotteren omdat je het antwoord niet weet? Dat je moet weglopen omdat je kwaad wordt? Dat je in huilen moet uitbarsten omdat je geraakt wordt? Dat levert mooie beelden op! Daar zitten mensen op te wachten! Dus dat moeten geïnterviewden doen.

Mediatrainingen zijn een ramp. Die opvatting zal ook iedereen delen. Vooral omdat functionarissen daar leren om de hete brei heen te dansen. Ze leren geen antwoorden te geven als ze dat niet willen. Ze leren iets heel anders te vertellen dan ze gevraagd wordt. Ze leren gladde praatjes te verkopen. Ze leren alleen met die journalisten te praten die in hun kraam te pas komen. Dat zijn, meer dan eens, degenen die hen ook nog trainen.

Ik heb zelf ooit op de School voor de Journalistiek gezeten: 1975-1979. Velen zullen het niet met mij eens zijn, maar ik heb daar een vak geleerd. Ik kon namelijk helemaal niks. Ik was een boer uit Brabant. Ik heb geleerd om niet altijd door de geïnterviewde heen te praten. Ik heb zelfs een beetje leren luisteren. Ik heb ook trucjes geleerd. Hoe je een ander in verlegenheid kunt brengen. Door dezelfde houding aan te nemen als de geïnterviewde bijvoorbeeld. Of door een stilte te laten vallen als het antwoord je niet bevalt: komt er vanzelf meer. Of door iemand met een misprijzende kwalificatie uit de tent te lokken: Is dat alles? Of door simpelweg te liegen: schermen met opvattingen en bronnen die slechts van jezelf zijn. Daar had ik wisselend succes mee. Ik vond het wel leuk wat ik geleerd had. Scheelde een stuk. Zoveel dat mensen me zelfs geld wilden betalen voor het resultaat.

Als een functionaris, noem maar directeur of politicus, niet goed uit de verf komt voor de media moet hij het daar dan maar mee doen? Of is het eigenlijk niet zo gek om je te verdiepen in hoe het werkt? Zelfvertrouwen op te bouwen door te oefenen, door te praten met mensen in dat andere vak: de journalisten?

Wordt het minder leuk als functionarissen door slechte voorbereiding fouten maken? Ja natuurlijk wel. Want de rol van de journalist, de vinger leggen op wat mis gaat, komt minder uit de verf. Maar mag een bedrijf of instelling zijn eigen belang dienen en zorgen dat zijn vertegenwoordigers in de media wat beter zijn voorbereid?

Als er schande wordt gesproken over het feit dat de minister-president mediatraining gehad zou hebben, gaat bij mij het lampje echt uit. Je zou ook kunnen bedenken dat het bij zijn vak HOORT om te leren omgaan met media. In zijn belang maar ook in dat van de media. Want hoewel het wel fijn is om een premier te betrappen op fouten is het ook niet verkeerd om er zeker van de zijn dat hij spreekt namens de regering en dat dat ook echt zo is. Daarmee is de waarde van de inhoud gediend.

Soms lijkt het erop dat we in Nederland vooral amateurs moeten blijven en niet middelen mogen gebruiken om onszelf te ontwikkelen of te scoren. In de sport zagen we dat vroeger ook. Ik herinner me dat Marianne Timmer onder leiding van Peter Muller twee keer Olympisch Kampioen werd. Vlak voor die wedstrijden zat de oud-Nederlands Kampioene sprint (Christine Aaftink) bij Studio Sport om commentaar te leveren. Smalend sprak ze (vooraf) over de inbreng van Peter Muller: Zoiets van: “Die Muller vertelt haar nu natuurlijk dat ze Olympisch Kampioen kan worden. Dat gelooft toch niemand. Marianne heeft echt geen gaatje in haar hoofd hoor!” Na het succes van de eerste keer kwam uit Aaftinks mond vlak voor het tweede succes nog een keer eenzelfde soort tekst. Voor haar was blijkbaar duidelijk: wij Nederlanders doen niet aan dat soort flauwe kul.

Als ik tijdens de Amerikaanse Republikeinse voorverkiezingen zie hoe de kinderen van de kandidaten zich met hun moeder keurig posteren naast en achter hun grote voorbeeld krijg ik het ook wel een beetje warm. En bij de vanzelfsprekende glimlach van Mitt Romney nadat hij verloren heeft, denk ik ook: het zal wel. Maar het lijkt er toch sterk op dat dit soort dingen daar wel werkt. En het lijkt er in Nederland ook sterk op dat die tik op de schouder die Mark Rutte weggeeft hem wel de sympathie van de kijkers oplevert. Hoort dat bij zijn werk? Of is het nep en mag het niet? Mag hij niet leren

REAGEER >