Posts Tagged ‘verkiezingen’

Formeren als voetbalwedstrijd

Posted on: oktober 19th, 2017 by bosswijnhoven

Transparantie. Een populair woord de afgelopen dagen als het gaat over de totstandkoming van regeerakkoord en nieuw kabinet. Commissaris van de Koning Remkes heeft het erover. En ook anderen hoor je pleiten voor meer openheid en transparantie. Dat zou de kloof tussen politiek en burgers kunnen overbruggen. Mensen horen volgens Remkes te lang niks nadat ze hun stem hebben uitgebracht. En onder andere daardoor verliezen ze het vertrouwen in de politiek.

Maar dat doen die politici toch niet expres? Die willen ’het volk’ toch niet van zich vervreemden? Die zijn na de verkiezingen toch met de beste bedoelingen aan de slag gegaan? Die willen toch Nederland voor de toekomst klaarstomen?

Het probleem zou weleens kunnen zitten bij hun taakopvatting. Ze denken dat die over de inhoud gaat. Dat zij ervoor moeten zorgen dat zoveel mogelijk burgers krijgen wat ze zouden willen hebben. Dat is de valkuil. Alleen al omdat er keuzes gemaakt moeten worden. Dat betekent dat er altijd ontevreden mensen achterblijven. En met de huidige (internet-)mogelijkheden om je ongenoegen kenbaar te maken, laten ze dat horen ook. Maar hoe zorg je dan dat er zoveel mogelijk mensen ‘tevreden’ zijn met wat de politici doen?

Democratie gaat over betrokkenheid en inhoud. Nederlanders moeten het gevoel hebben dat de politiek van hen is. Dat ze begrijpen en mee hebben gedacht aan wat de politici beslissen. Dat betekent helemaal niet dat ze, na het uitbrengen van hun stem, over ieder punt willen meepraten en meebeslissen. Er zullen best mensen zijn die dat ambiëren, maar dat zijn uitzonderingen. Mensen willen de stappen zien en begrijpen. Ze willen betrokken worden bij wat de mensen die hen gekozen hebben aan het doen zijn. Remkes zei zoiets als ‘Je kunt onderhandelingen niet in het openbaar voeren’. Nou: Je kunt er wel dicht in de buurt komen. Je kunt wel degelijk iedere dag vertellen wat voor stapjes je hebt gemaakt. Iedereen kan aan zijn eigen achterban laten zien wat hij heeft geprobeerd in te brengen. Wat voor afwegingen er worden gemaakt. Vergelijk het met een voetbalwedstrijd of zelfs een hele competitie, waarbij je doelpunten maakt en tegen krijgt, maar ook kunt tonen waarom ze gevallen zijn. De kiezers gaan mee in dit proces. Natuurlijk willen ze allemaal kampioen worden. Maar doordat ze gezien hebben wat er is gebeurd, snappen ze waarom ze dit keer tweede of derde zijn geworden. Daar hebben ze mee leren leven. En volgend jaar hebben ze weer nieuwe kansen.

Dat ‘openbaar onderhandelen’ zou weleens ten koste kunnen gaan van de inhoud van de overeenkomst. Oftewel: van de kwaliteit van de kabinetsleden of de inhoud van het regeerakkoord. Best mogelijk. Alhoewel: het is onbewijsbaar. Je kunt niet twee keer hetzelfde proces doen en dan bepalen wat het meest aan inhoud heeft opgeleverd. En dat doet er ook niet toe. Liever tevreden mensen met een slecht resultaat dan ontevreden mensen met een goed resultaat. Want een goed resultaat blijkt niet uit de inhoud, maar of mensen tevreden zijn en betrokken willen blijven.

Geert Wijnhoven

Verkiezingscijfers die je niet meteen ziet

Posted on: mei 30th, 2017 by bosswijnhoven
Het gaat goed met de democratie. Er zijn meer mensen die stemmen en er zijn meer kandidaten die een wezenlijk aantal stemmen vergaren. Dat blijkt uit een nadere analyse van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen 2017 en die van 2012. Opvallend: Rutte raakte heel veel stemmen kwijt – en Wilders won er meer dan Rutte er verloor.

1,1 miljoen stemmen meer
10.563.456 van de 12.893.466 mensen die mogen stemmen deden het. Meer dan ooit. En 1.139.221 meer dan in 2012.

Lijsttrekker 8 procent minder
De dertien lijsttrekkers verzamelden samen 72 procent van de stemmen. Opvallend. Want in 2012 kregen de elf lijsttrekkers 80 procent. Overigens in aantallen stemmen waren het er evenveel: 7,5 miljoen.

Tien procent meer kandidaten
1083 andere kandidaten haalden de andere 28 procent van de stemmen. Dat waren er in 2012 niet meer dan 961. Dus meer dan 10 procent meer kandidaten.

93 procent naar gekozen leden
De gekozen Kamerleden haalden samen 9.820.975 stemmen binnen. Dat is 93 procent.

Rutte verloor van Wilders
Mark Rutte ‘verloor’ veruit de meeste stemmen: bijna 369.000; 6 procent minder dan in 2012.
Wilders won nog meer dan Rutte verloor: bijna 393.000 stemmen: 43 procent winst.

Klaver won 279 procent
En Klaver was de meest opvallende stemmentrekker. Zelfs ten opzichte van voorganger Sap won hij 279 procent.

Asscher verloor 86 procent
Pechtold won 47 procent. Buma 43 procent. Roemer verloor 11 procent. Asscher verloor 86 procent (ten opzichte van Samsom). Thieme won 70 procent. Krol won 57 procent.

14 vrouwen minder dan in 2010
Vrouwen zaten weer niet bij de meeste stemmentrekkers. Er zaten er wel net zoveel bij de eerste 50. Er kwamen 54 vrouwen in de Kamer. Dat waren er 60. Op het hoogtepunt (voor aantal vrouwen) in 2010 waren het er 64. Vanaf 1967, toen het er 12 waren, is dat aantal altijd gegroeid.

433 kandidaten 500+
Er deden meer mensen mee aan de verkiezingen en er waren meer mensen die een behoorlijke hoeveelheid stemmen kregen. In 2012 waren er 335 kandidaten die meer dan 500 stemmen kregen. In 2017 waren er dat 433.

In beeld loont
Wie zich liet zien, leek beloond te worden. Dat gold voor ministers en dergelijke: Hennis, Dijkhoff, Dijsselbloem, Ploumen en Arib. Alleen Sander Dekker moet zich misschien achter de oren krabben. Maar ook Kamerleden als Dijkstra, Omtzigt, Van Veldhoven, Van Tongeren, Karabulu en Ten Broeke werden ‘beloond’.

Stemmentrekkers
Sommige partijen hadden naast hun eerste twee kandidaten op de lijst ook echte stemmentrekkers. Het CDA met Omzigt, Knops, Geurts, Van Helvert en Von Martels. D’66 met Dijkstra, Van Veldhoven, Van Engelshoven, Bergkamp, Van Eijs, Belhaj en Diertens. Groen Links: Voortman, Van Tongeren, Ozutok, Westerveld en Diks. Bij de SP: Marijnissen, Karabulu en Beckerman. De VV: Ten Broeke en Nijmerken. De Partij voor de Dieren: Arissen. Andere partijen hadden dat soort mensen echt niet. De PVV voorop.

Bij CU schuif je door
De hoeveelheid mensen die zich voor het eerst verkiesbaar stelde, groeide. Je twee keer verkiesbaar stellen, doe je blijkbaar alleen als je zeker weet dat je gekozen wordt. Dat deden slechts een paar tientallen. De CU-lijst week echt af. Daar won de aanhouder. Iedereen schoof keurig door. Bij de CU weet je dus precies waar je aan toe bent: je wordt opgevolgd door mensen die eerder al meededen en lager op de lijst stonden.

Geert Wijnhoven