Posts Tagged ‘taalgebruik’

Met welke taal schiet je door?

Posted on: oktober 25th, 2019 by bosswijnhoven

De Direct Duidelijk Brigade. Een team van honderd taalcoaches, dat overal in het land ambtenaren gaat helpen bij het gebruik van klare taal. Dan zou de Belastingdienst nog dit jaar de honderd meest verstuurde teksten opkalefateren. Prachtig initiatief van staatssecretaris Raymond Knops. Om te beginnen, tenminste. En als het werkt, tenminste. Want er zullen teksten duidelijker worden. Daar ben ik wel van overtuigd. Maar of het iets oplevert als je eenmalig drie miljoen uitgeeft? Dat is 30.000 euro (inclusief de btw) per persoon voor de honderd mensen die aan het werk worden gezet. Volgens mij kunnen ze daarvoor geen vol jaar aan uren aan de gang. Iedereen snapt dat het over jaren werk gaat om de zaak ‘op te schonen’. En daarna moet de taaltuin fulltime worden onderhouden. Dat gaat niet gebeuren. Zo lijkt het. Dus krijgt Knops voor 3 miljoen euro wat publiciteit. En dan zakt de taal weer in het moeras van onbegrijpelijkheid.

In het Volkskrant-verhaal van donderdag 24 oktober 2019 komt aan het eind ‘schrijfleraar’ Peter Zuijdgeest aan het woord. Hij is bang dat de actie zijn doel voorbijschiet: “De campagne stuurt aan op schrijven op taalniveau B1. Dat is jip-en-janneketaal. Als je zo al je brieven opstelt, beledig je de intelligentie van een groot deel van je inwoners.” Beter is het om per brief te bezien welk taalgebruik nodig is, vindt Zuijdgeest. “Welke groepen wil je bereiken? Het is geen one size fits all.” Natuurlijk heeft Zuijdgeest gelijk. En misschien ziet hij een nog grotere opdracht voor zijn beroepsgroep aan de einder verschijnen. Maar ik vraag me wel af wie er nu doorschiet? We hebben het erover of ‘het volk’ zou moeten begrijpen wat de overheid meedeelt. Als ‘ons-soort-mensen’ zich beledigd voelen omdat zij toch wel écht een hoger niveau van communiceren hanteren, is dat geen zaak die hen op achterstand zet. Terwijl het ‘gewone mensen wel op achterstand komen als ze het niet begrijpen.

Ik vroeg me ook af wat die opvatting van deze man er eigenlijk toe doet. En waarom schrijver Dion Mebius ervoor kiest om het Volkskrant-verhaal met deze citaten af te sluiten.

Geert Wijnhoven

Facebook als bliksemafleider?

Posted on: juli 3rd, 2017 by bosswijnhoven

Er wordt wat afgescholden op sociale media. Vooral op Twitter en Facebook. En dat lijkt voor sommige mensen een reden om die sociale media te mijden. Ik heb daar wat minder last van. Ik zit dus op Twitter en Facebook. Natuurlijk ook omdat het gebruiken van media bij mijn werk hoort. En ik niet bij de ‘oude lullen’ wil horen, die alle nieuwlichterij alleen maar niks vinden.

Ik ben, of was, ervan overtuigd dat het buitenissige schelden vooral te maken heeft met de mogelijkheid om anoniem wat te roepen. Vooral op Twitter zie je dan mensen onder een andere naam dan die welke zij bij de geboorte hebben meegekregen, klaarkomen in het afreageren. Mijn ervaring? Als je de mensen die niet onder eigen naam communiceren negeert, is de discussie niet veel anders dan wanneer je elkaar in de ogen zou kijken. Daar is volgens mij niks mis mee. Mag iedereen alles vinden en roepen wat hij of zij vindt.

Op Facebook, zo is mijn indruk, melden de meeste mensen zich onder hun eigen naam. Daar zijn het allang niet meer de hippe jongeren, maar veel meer bedaagde ouderen die elkaar bezighouden. Ik vind het hartstikke leuk. Zo blijf ik op de hoogte van wat mijn neefjes en nichtjes en vrienden die ik niet regelmatige zie bezighoudt. En ik mopper nog wat mee in groepjes met nog oudere mannen en vrouwen.

Een groep die ik met plezier volg is: Je bent Utrechter (geweest) als … Een actieve groep met meer dan 30.000 mensen die hun hart (lijken te) hebben verpand aan de Domstad. Hartelijk, maar ook chauvinistisch geleuter. Heel af en toe doe ik mee aan een discussie over iets wat ik weet van de stad. Maar ik volg vooral de stemming. Zoals over een nieuwe modern gebouw dat wordt opgetrokken in het Nieuwe Hoog Catharijne. De aversie raakt niet het hoge niveau van agressie dat ‘paste’ bij het oude Hoog Catharijne. De meeste mensen zijn niet blij met de vreemde vorm en kleuren. En natuurlijk zijn de kosten onderwerp. Maar het blijft bij dat ze het niet mooi vinden of het een grappige naam willen geven. Dat is niet omdat het weinig mensen raakt. Want meer dan honderd mensen geven hun opvatting.

Dit weekend ging het er heftiger aan toe. Er werd een foto geplaatst van twee mannen die onder de Dom wonen en klagen over het feit dat die ook ‘s nachts ieder kwartier de tijd slaat. Honderden reacties. Samengevat: “Oprotten”. De meest vriendelijke vorm: “Verhuizen”. Ik dacht: Laat ik eens zien of ik de stemming kan beïnvloeden. Dus stelde ik ‘hardop’ vast dat ze dat toch wel mogen zeggen?! Nou dat vindt de goegemeente dus niet. Op een enkeling na. Negatief hoogtepunt is iemand die zich afvraagt: Waar wonen jullie?

Sociale media hebben een goede functie. Maken het leven ‘democratischer’: iedereen kan zeggen wat hij denkt en daarmee de samenleving proberen te beïnvloeden. En als je dat doet met naam en toenaam … prachtig toch? En we kunnen elkaar corrigeren als het ‘te ver’ gaat: de zichzelf verschonende communicatie. Maar wanneer gaat het te ver? En heb je dat in de hand? Of kun je het ook anders benaderen? Wat deden die mensen die zo te keer gaan, voordat ze Facebook’ hadden? Sloegen ze toen hun vrouw, man of kinderen? Zijn de sociale media voor hen een bliksemafleider? Dan kan dat schelden – zolang het geen bedreigen wordt – wat mij betreft nog wel wat verder gaan.

Geert Wijnhoven