Posts Tagged ‘schelden’

Facebook als bliksemafleider?

Posted on: juli 3rd, 2017 by bosswijnhoven

Er wordt wat afgescholden op sociale media. Vooral op Twitter en Facebook. En dat lijkt voor sommige mensen een reden om die sociale media te mijden. Ik heb daar wat minder last van. Ik zit dus op Twitter en Facebook. Natuurlijk ook omdat het gebruiken van media bij mijn werk hoort. En ik niet bij de ‘oude lullen’ wil horen, die alle nieuwlichterij alleen maar niks vinden.

Ik ben, of was, ervan overtuigd dat het buitenissige schelden vooral te maken heeft met de mogelijkheid om anoniem wat te roepen. Vooral op Twitter zie je dan mensen onder een andere naam dan die welke zij bij de geboorte hebben meegekregen, klaarkomen in het afreageren. Mijn ervaring? Als je de mensen die niet onder eigen naam communiceren negeert, is de discussie niet veel anders dan wanneer je elkaar in de ogen zou kijken. Daar is volgens mij niks mis mee. Mag iedereen alles vinden en roepen wat hij of zij vindt.

Op Facebook, zo is mijn indruk, melden de meeste mensen zich onder hun eigen naam. Daar zijn het allang niet meer de hippe jongeren, maar veel meer bedaagde ouderen die elkaar bezighouden. Ik vind het hartstikke leuk. Zo blijf ik op de hoogte van wat mijn neefjes en nichtjes en vrienden die ik niet regelmatige zie bezighoudt. En ik mopper nog wat mee in groepjes met nog oudere mannen en vrouwen.

Een groep die ik met plezier volg is: Je bent Utrechter (geweest) als … Een actieve groep met meer dan 30.000 mensen die hun hart (lijken te) hebben verpand aan de Domstad. Hartelijk, maar ook chauvinistisch geleuter. Heel af en toe doe ik mee aan een discussie over iets wat ik weet van de stad. Maar ik volg vooral de stemming. Zoals over een nieuwe modern gebouw dat wordt opgetrokken in het Nieuwe Hoog Catharijne. De aversie raakt niet het hoge niveau van agressie dat ‘paste’ bij het oude Hoog Catharijne. De meeste mensen zijn niet blij met de vreemde vorm en kleuren. En natuurlijk zijn de kosten onderwerp. Maar het blijft bij dat ze het niet mooi vinden of het een grappige naam willen geven. Dat is niet omdat het weinig mensen raakt. Want meer dan honderd mensen geven hun opvatting.

Dit weekend ging het er heftiger aan toe. Er werd een foto geplaatst van twee mannen die onder de Dom wonen en klagen over het feit dat die ook ‘s nachts ieder kwartier de tijd slaat. Honderden reacties. Samengevat: “Oprotten”. De meest vriendelijke vorm: “Verhuizen”. Ik dacht: Laat ik eens zien of ik de stemming kan beïnvloeden. Dus stelde ik ‘hardop’ vast dat ze dat toch wel mogen zeggen?! Nou dat vindt de goegemeente dus niet. Op een enkeling na. Negatief hoogtepunt is iemand die zich afvraagt: Waar wonen jullie?

Sociale media hebben een goede functie. Maken het leven ‘democratischer’: iedereen kan zeggen wat hij denkt en daarmee de samenleving proberen te beïnvloeden. En als je dat doet met naam en toenaam … prachtig toch? En we kunnen elkaar corrigeren als het ‘te ver’ gaat: de zichzelf verschonende communicatie. Maar wanneer gaat het te ver? En heb je dat in de hand? Of kun je het ook anders benaderen? Wat deden die mensen die zo te keer gaan, voordat ze Facebook’ hadden? Sloegen ze toen hun vrouw, man of kinderen? Zijn de sociale media voor hen een bliksemafleider? Dan kan dat schelden – zolang het geen bedreigen wordt – wat mij betreft nog wel wat verder gaan.

Geert Wijnhoven

Deëscaleren

Posted on: mei 23rd, 2017 by bosswijnhoven

Aan de Adriaen van Ostadelaan in Utrecht, waar de Tamboersdijk begint, net voorbij de oprit naar de Waterlinieweg, staat een tankstation: Esso Express. Een prima plek om niet te duur te tanken. Als je uit de stad komt aanrijden, moet je een u-bocht maken om het station aan de linkerkant van de weg te bereiken. En daar is niet heel veel ruimte voor. Dus wijk je een beetje uit naar rechts om goed voor het station terecht te komen.

Dat deed ik ook vorige week vrijdag. Toen hoorde ik een vloek. Gescheld. Iemand geraakt? Een fietser van de weg geduwd? Ik weet het niet. Heb niks gezien. Ik besluit, denk vanuit een vanzelfsprekende tegen-de-keer-in-zijn, om vooral niet terug te gaan schelden.

Ik parkeer mijn auto in de rij voor het pompstation. Stap rustig uit. Hoor nog steeds schelden en tekeergaan. Zie een man staan. Ik denk een jaar of vijftig. Baard, bruin kroeshaar. Vanwege uiterlijk en taal denk ik: die komt niet uit Nederland. En ik geloof dat ik ergens in mijn achterhoofd er nog een vooroordeel aan toevoeg: die zal ook wel niet gewend zijn om in Nederland door de stad te fietsen. Maar ook met die ‘wetenschap’ doe ik niks.

Rustig loop ik naar hem toe. “Wat is er aan de hand?”, vraag ik. “U snijdt me met uw auto af!” Ik: “Kwam u uit de zijstraat of uit de stad fietsen”. Hij: “Gewoon rechtdoor uit de stad. En u duwde me van de weg.” Ik: “Dat is dan helemaal fout. Had ik niet mogen doen.” Hij: “Ja, maar het is schande dat u mij van de weg afdrukt!” Ik: “U heeft helemaal gelijk. Dat is schande. Mijn enige excuus is dat ik het niet expres deed.” Hij: “Ja, maar u sneed mij echt af.” Ik: “Ja, sorry dat is helemaal fout van mij.” Ik zie hem ietwat niet begrijpend kijken. Alsof hij niet snapt waarom ik niet terugscheldt en zegt: “Nou ja, ik hoef misschien ook niet zo tekeer te gaan.” Ik: “Natuurlijk wel, ik snap het helemaal. Als je door mij zo stom bijna van je fiets gereden wordt, is het terecht dat je kwaad wordt.” Hij: “Ja maar dat schelden hoeft eigenlijk toch ook niet. Sorry hoor.” En ik geloof dat ik een glimlach zie opkomen als hij verder fietst.

Geert Wijnhoven

Is transparantie winst?

Posted on: april 15th, 2016 by bosswijnhoven

Onze ouders zeiden al dat vroeger alles beter was. Ook mijn generatie, de boven 50-ers, hoor je op dezelfde manier zuchten en klagen. En ‘we’ lijken daar argumenten voor te hebben. Er is geen leiderschap. De politiek is verdeeld en stemmingmakers maken de macht. Er is een hoop geschreeuw en gescheld. Mensen gedragen zich onbeschoft. Er wordt nauwelijks nog visie ontwikkeld. Politici waaien met alle winden mee. Het internet wordt nogal eens als de grote schuldige aangewezen. Dat wereldwijde web zorgt voor ongenuanceerd, anoniem, geschreeuw. We missen fatsoen en een beetje rust.

Cruyff aanhalen ligt te veel voor de hand. Maar laat ik het erop houden: er is ook een andere manier om tegen de huidige tijd aan te kijken.

Misschien is internet wel de grootste zegen die over ons is gekomen. Iedereen kan, anoniem, van alles roepen. Dat klopt. Maar dat is ook een kwestie van wennen. Zoiets als de eerste Russen die in de jaren negentig naar het buitenland mochten en daarom in Sharm-el-Sjeik met een kalasjnikov dronken over straat waggelden. Twintig jaar later zijn er steeds meer Russen in het buitenland. Maar steeds minder die zich misdragen: culturen hebben de tijd nodig om in elkaar op te gaan. Zo zal het ook gaan met het gescheld op internet. Dat neemt af of wordt een kleinere groep die je uitfiltert of die in ieder geval niet meer de stemming bepaalt. Nog sterker: internet dient de mogelijkheid tot inspraak van alle mensen in dit land. Het dient de democratie. Mensen die wat willen zeggen, kunnen hun opvatting kwijt zonder dat een autoriteit (overheid of uitgever) filtert. ‘Het volk” kan meer zelf bepalen of en waar het inspreekt.

Er is geen leiderschap meer, hoor je dan. Klopt misschien. Maar alles kan ook veel makkelijker, door wie dan ook, worden weersproken. Er is heel veel informatie beschikbaar die iedereen kan vinden. Informatie wordt veel minder gestuurd door media en overheid. Het zijn niet de pastoor en de burgemeester of de plaatselijke krant die bepalen wat wanneer naar buiten komt. Iedereen kan op ieder moment naar buiten brengen wat hij weet of ziet. Dus de beheersbaarheid van de ‘werkelijkheid’ is kleiner. Bedenken dat je iets ‘later’ gaat vertellen of er je eigen draai aan geeft wordt steeds moeilijker. Niemand heeft het internet in de hand. En gelukkig raken steeds meer mensen zich daarvan bewust. Je moet de dingen vertellen als ze gebeuren. Dat maakt dat autoriteiten en bedrijven veel meer rekening moeten houden met dat ‘alles’ uitkomt. Dit bevordert dat ze nadenken over hun gedragingen. Dat ze zich bewust zijn van wat anderen ervan zullen vinden. Dat de normen en waarden van de samenleving een grote rol spelen. Daar is niks mis mee. Nog sterker: dat lijkt me grote winst.

Schreeuwers hebben meer invloed. Dat klopt. Misschien. Of op korte termijn. Iedereen kan namelijk zijn mening kwijt. Dus zijn er ook meer mogelijkheden om je ertussen te wringen. En dus zijn er steeds meer politieke ‘richtinkjes’. En steeds minder visies die worden uitgevoerd. Omdat ‘het volk’ op korte termijn dingen vraagt en wil zien. Als politieke partij moet je wel een beetje meebewegen met dat korte-termijn-denken. Als je dat niet doet, word je meteen door de kiezer afgestraft, al is het maar in peilingen. Doordat mensen meteen kunnen beïnvloeden lijken ze ook een beetje de basis van onze gedelegeerde democratie te vergeten. Een keer in de vier jaar kiezen we mensen die in onze naam met hun deskundigheid leiding moeten en mogen geven. Als we ze dan, omdat het kan, bij iedere scheet gaan vertellen wat ze moeten doen hollen we dat delegeren (en een keer in de vier jaar beoordelen) wel een beetje uit. Maar ja hier geldt: wat kan gebeurt.

Iedereen kan van alles roepen op het internet. Maar hoe weet je dan nog wat klopt? Dat weet je dus niet zomaar. Is dat een nadeel? Kan ook zijn dat je je bewuster wordt dat je moet achterhalen wie de bron is. In plaats van dat je mensen blind vertrouwt, ga je gereserveerder waarnemen. Lijkt me ook niks mis mee. Je leert wie je kunt vertrouwen. En het internet geeft ook veel mogelijkheden om feiten te checken.

Door het internet is onze samenleving transparanter te geworden. We weten beter dan ooit wat onze’ leiders’ doen. En we kunnen ze heel veel ruimte ontnemen. De wereld is democratischer geworden. En moeilijker te leiden. Die dingen lijken bij elkaar te horen.

Geert Wijnhoven