Posts Tagged ‘communicatie’

Facebook als bliksemafleider?

Posted on: juli 3rd, 2017 by bosswijnhoven

Er wordt wat afgescholden op sociale media. Vooral op Twitter en Facebook. En dat lijkt voor sommige mensen een reden om die sociale media te mijden. Ik heb daar wat minder last van. Ik zit dus op Twitter en Facebook. Natuurlijk ook omdat het gebruiken van media bij mijn werk hoort. En ik niet bij de ‘oude lullen’ wil horen, die alle nieuwlichterij alleen maar niks vinden.

Ik ben, of was, ervan overtuigd dat het buitenissige schelden vooral te maken heeft met de mogelijkheid om anoniem wat te roepen. Vooral op Twitter zie je dan mensen onder een andere naam dan die welke zij bij de geboorte hebben meegekregen, klaarkomen in het afreageren. Mijn ervaring? Als je de mensen die niet onder eigen naam communiceren negeert, is de discussie niet veel anders dan wanneer je elkaar in de ogen zou kijken. Daar is volgens mij niks mis mee. Mag iedereen alles vinden en roepen wat hij of zij vindt.

Op Facebook, zo is mijn indruk, melden de meeste mensen zich onder hun eigen naam. Daar zijn het allang niet meer de hippe jongeren, maar veel meer bedaagde ouderen die elkaar bezighouden. Ik vind het hartstikke leuk. Zo blijf ik op de hoogte van wat mijn neefjes en nichtjes en vrienden die ik niet regelmatige zie bezighoudt. En ik mopper nog wat mee in groepjes met nog oudere mannen en vrouwen.

Een groep die ik met plezier volg is: Je bent Utrechter (geweest) als … Een actieve groep met meer dan 30.000 mensen die hun hart (lijken te) hebben verpand aan de Domstad. Hartelijk, maar ook chauvinistisch geleuter. Heel af en toe doe ik mee aan een discussie over iets wat ik weet van de stad. Maar ik volg vooral de stemming. Zoals over een nieuwe modern gebouw dat wordt opgetrokken in het Nieuwe Hoog Catharijne. De aversie raakt niet het hoge niveau van agressie dat ‘paste’ bij het oude Hoog Catharijne. De meeste mensen zijn niet blij met de vreemde vorm en kleuren. En natuurlijk zijn de kosten onderwerp. Maar het blijft bij dat ze het niet mooi vinden of het een grappige naam willen geven. Dat is niet omdat het weinig mensen raakt. Want meer dan honderd mensen geven hun opvatting.

Dit weekend ging het er heftiger aan toe. Er werd een foto geplaatst van twee mannen die onder de Dom wonen en klagen over het feit dat die ook ‘s nachts ieder kwartier de tijd slaat. Honderden reacties. Samengevat: “Oprotten”. De meest vriendelijke vorm: “Verhuizen”. Ik dacht: Laat ik eens zien of ik de stemming kan beïnvloeden. Dus stelde ik ‘hardop’ vast dat ze dat toch wel mogen zeggen?! Nou dat vindt de goegemeente dus niet. Op een enkeling na. Negatief hoogtepunt is iemand die zich afvraagt: Waar wonen jullie?

Sociale media hebben een goede functie. Maken het leven ‘democratischer’: iedereen kan zeggen wat hij denkt en daarmee de samenleving proberen te beïnvloeden. En als je dat doet met naam en toenaam … prachtig toch? En we kunnen elkaar corrigeren als het ‘te ver’ gaat: de zichzelf verschonende communicatie. Maar wanneer gaat het te ver? En heb je dat in de hand? Of kun je het ook anders benaderen? Wat deden die mensen die zo te keer gaan, voordat ze Facebook’ hadden? Sloegen ze toen hun vrouw, man of kinderen? Zijn de sociale media voor hen een bliksemafleider? Dan kan dat schelden – zolang het geen bedreigen wordt – wat mij betreft nog wel wat verder gaan.

Geert Wijnhoven

Doen waar je goed in bent

Posted on: juni 26th, 2017 by bosswijnhoven

In de afgelopen 42 jaar heb ik heel wat mensen weerwoord gegeven. Ze geholpen beter te snappen hoe anderen naar ze kijken. Vaak in een training. Nog vaker als onderdeel van een project. Nu wil ik van mijn manier van omgaan met ‘leiders’ meer ‘werk’ maken. Daarvoor ben ik op zoek naar mensen die dat willen. En die moeten ook nog met mij kunnen omgaan. Dat zijn mensen die op weerwerk zitten te wachten. Wat ik te bieden heb? Een niet-omfloerste blik. Kennis en interesse van het beeld dat de wereld van mensen en organisaties hebben. Een dwarse opvatting: altijd tegen de keer in. Altijd van de andere kant aanvliegen. Niet omdat het dwars is, maar omdat het een ander beeld oplevert, dat kan helpen de situatie te overzien en mogelijke obstakels te voorzien. Vanuit de filosofie: er zijn maar twee pedalen: gas en rem. Als de een niet werkt moet je de ander gebruiken (bel aan bij degene waarbij je de bal door de ruit schiet). Gevolg van mijn inbreng: het werk (het leven) wordt leuker. Het is niet zwaar of moeilijk: het is altijd een spel. Als ik zes tot acht keer een gesprek heb en iemand tussentijds volg worden we gelukkiger. Allemaal.

Waarom deze advertentie? Is het crisis? Nee: juist niet. Na tien jaar penningmeesters aan de macht, begint ambitie en innovatie bij heel veel organisaties weer te kriebelen. Leiders durven weer wat meer naar zichzelf te kijken. Maar ben ik dan misschien zo ongelukkig dat ik vind dat het vanaf nu allemaal anders moet? Ook niet. Ik wil gewoon nog meer de dingen doen waar ikzelf goed in ben. Peter Boss en ik werken al 20 jaar samen in ons bedrijf. We weten op een behoorlijke manier ons geld te verdienen. We zorgen ervoor dat mensen echt gaan nadenken. Over hun leefstijl. Over hoe ze gezond hun werk kunnen en moeten doen. En over hun financiële positie. Opdrachtgevers zijn, meestal, werkgevers en werknemers samen. Omdat ze in bedrijfstakken zich verantwoordelijk voelen dat mensen hun werk goed en gezond blijven doen op een plek waar ze een beetje blij van worden: duurzaamheid heet dat met een modewoord. Dat doen wij goed. En met veel plezier.

Procesversneller noem ik mezelf. Ik zorg dat mensen dingen sneller snappen of dat de boodschap van ‘opdrachtgevers’ eerder bij de ontvangers komt. Maar waar ben ik nu echt goed in? Het heel ‘softe’ antwoord is: “mezelf zijn”. Ik ben een vos (vertelde iemand me vorige week): iemand die van heel veel dingen een beetje weet (tegenover de egel die van een ding alles weet). En ik heb overal een opvatting over of kritiek op. En ook nog een zwak dingetje: Het lijkt alsof ik niet opensta voor kritiek op mezelf. Omdat ik altijd wat terugzeg. Ik moet beter duidelijk maken dat ik wel wat doe met wat mensen tegen me zeggen. En mijn gedrag en manier van uitdrukken roept altijd wat weerstand op. Andere mensen generen zich een beetje voor wat ik in hun bijzijn doe. Dat klopt, want ik ‘schuur’. Volgens mij is daar niks mis mee. Het is ook niet erg als mensen zich generen. Als het niet meer dan een beetje is.

Mijn zijn is van meerwaarde voor veel mensen. ‘Leiders’ van bedrijven, instellingen en politieke partijen. Vooral voor de mensen die oprecht om weerstand vragen. Weerstand die je niet kunt krijgen uit je eigen organisatie of van ‘gewone’ vrienden of bekenden. Simpelweg omdat aan hun reactie altijd een belang of betrokkenheid zit die het directe weerwoord vertroebelt. Ze willen de vriendschap met de leider niet op het spel zetten. Of ze zijn bang hun positie in het bedrijf of instelling in de strijd te werpen. Dat hoeft niet met de directe relatie te maken te hebben van de mens over wie het gaat, maar het kan ook zijn omdat anderen denken: wat meet die zich aan.

Geert Wijnhoven

De balk in mijn eigen oog

Posted on: juni 12th, 2017 by bosswijnhoven

“Je ziet niet dat ze je niet snappen”. Een heldere opmerking van mijn collega na een gesprek met een nieuwe klant. Ik kijk hem verbaasd aan. Natuurlijk begrijpt iedereen wat ik zeg! Toch? Het kost even tijd voordat ik tot mij door laat dringen dat hij gelijk heeft. Dat ik vast moet stellen dat ik een blinde vlek heb. Ik sla stappen over als ik praat. In mijn hoofd klopt het allemaal wel. Maar wat ervan naar buiten komt, is voor sommige mensen een warboel.

Ik ben te veel overtuigd van het feit dat ik geen stomme fouten maak. Dat doen alleen ‘de anderen’. Van hen zie ik het heel goed. Het ergert me dat ze dingen de verkeerde aandacht geven. Zoals vrienden die me in hun wijsheid ‘betrappen’ op een spelfout in een facebookbericht. Terwijl ik talloze fouten in die berichten maak. Min of meer bewust. Omdat ik daarmee wil laten zien dat ik ‘pratend schrijf’. Het gaat erom dat iedereen begrijpt wat ik zeg; niet dat het er allemaal precies goed gespeld staat. Als je het voorkomen van schrijffouten als norm gebruikt, maak je de drempel voor (andere) mensen om iets op te schrijven veel te hoog.

Nog een paar voorbeelden van vanzelfsprekende eigenwijsheid. Ik zie een getal staan en daarachter iets met btw. Zakelijk is het eerste bedrag altijd zonder de btw. Dus ik hoef niet eens te kijken: tussen haakjes staat het bedrag inclusief die 21 procent. Mijn collega merkt op dat ik het bedrag inclusief btw gebruik. Ik frons mijn voorhoofd: Domoor, natuurlijk niet. Hij oppert toch nog eens te kijken. Dat doe ik (dit keer). En verrek: hij heeft gelijk. Ik was zo overtuigd dat de dingen zijn zoals ze altijd zijn, dat ik geen seconde twijfelde aan mijn eigen gelijk. Dom? Nee. Eigenwijs? Ja. Kun je daar echt iets aan veranderen? Nee. Want het gaat je nooit lukken om je bevooroordeelde kennis of wetenschap thuis te laten. Moet je ook niet doen. Maar je loopt dus wel het risico dat je niet weet waar je overheen kijkt.

Zo ook de wijsneuzerige opmerking van een klant die ziet dat ik een spelfout in een uitnodiging heb gemaakt. Hij heeft gelijk. Maar hij ziet niet dat er ook een verkeerde plek van samenkomst in staat. Hij weet niet goed hoofd- van bijzaken te onderscheiden.

En dan de verslaggever die blundert over de aanwezigheid van Wesley in het Nederlands Elftal. De discussie gaat over Sneijder. Maar hij kijkt over de achternaam heen als hij ziet dat er wel een Wesley zich aansluit. Dat is echter niet Sneijder, maar Hoedt. Hij krijgt de wind van voren. Verklaarbaar? Ja. Terecht? Nee. Dat soort fouten worden gemaakt. Je weet niet wat je niet weet. Je weet niet wat je niet ziet. Je weet niet waar je niet naar kijkt. Anderen, die dat (al dan niet toevallig) wel zien, vinden je dan verschrikkelijk dom. En hebben het dan over journalisten die onzorgvuldig hun werk doen. Ik snap dat ze het zeggen. Maar ze zouden zich toch iets meer moeten verplaatsen in wat er gebeurt.

Ik zeg niet dat je spelfouten mag maken. Ik zeg ook niet dat je dingen mag vergeten of onzorgvuldig werken. Ik ben er wel van overtuigd dat niemand zijn eigen blinde vlekken zomaar ziet. Daarom zijn het ook blinde vlekken. Het meedogenloos oordelen over andermans fouten mag wel wat minder. Zoek eens eerst die balk in je eigen oog.

Geert Wijnhoven

Nu een keer lekker behoudend

Posted on: juni 1st, 2016 by bosswijnhoven

Van de toekomst. Innovatief. Veranderfanaat. Dat wil ik allemaal zijn. En ik wil heel graag een rol spelen in de versnelling van wat moet veranderen. Daar zeg ik zelfs goed in te zijn. Maar het gaat niet om de verandering zelf. Het gaat erom of de inhoud dat vraagt. Dat kwam bij me boven toen ik de column van Peter de Waard in de Volkskant van 25 mei las: “Moet het pensioenstelsel op de schop?” Feitelijk gaf hij ook een antwoord op die vraag: “Een pensioenoerwoud leidt alleen tot nog grotere onvrede.”  

Met deze ‘Volkskrant-opvatting’ ben ik het helemaal eens. Wij hebben het beste pensioenstelstel ter wereld. We hebben misschien de domheid begaan om te gaan discussiëren over het stelsel op het moment dat de rentes laag waren en de rendementen op de beurs ook niet overhielden. Dat zou je niet moeten doen. Net zomin als je een goede pokerspeler moet storen en vertellen dat hij minder risico moet nemen, op het moment dat hij voor het eerst in jaren een beetje in de min staat. De pensioenfondspotten zitten tjokkervol dan ooit. En als de rente waarmee gerekend mag worden een beetje stijgt, is er ook geen reden meer om te korten op pensioenen. Daarbij: dat korten, waar hebben we het dan over? Voor heel veel mensen is het pensioen tussen de 400 en 600 euro per maand. De andere duizend euro die ze ontvangen als ze zijn gestopt met werken is de AOW. Maar daarvan zijn veel Nederlanders zich niet bewust. Als ze lezen “Pensioenen met tien procent gekort” denken ze 160 of 140 euro per maand te gaan inleveren. Terwijl het in werkelijkheid maar om 60 of 40 euro gaat. Dus het probleem is ook niet zo groot als het zich ‘aanhoort’.

Het gaat goed met de pensioenpotten. En eigenlijk ook met de pensioenen. En de bedrijfstakpensioenfondsen doen goed werk. Zij spreiden het risico en zorgen op die manier voor zoveel mogelijk behoorlijke pensioenen voor zoveel mogelijk mensen. Maar we horen en luisteren anders. Omdat koppen als “Pensioenen korten” en “De potten zijn leeg” het gevoel voeden dat het allemaal niks meer wordt. Dat heeft trouwens ook een voordeel. Als iedereen geloof dat het niks meer wordt, gaat het straks heel erg meevallen. Probleem is wel als mensen gaan denken dat ze het door het ‘zelf’ te regelen beter zullen doen. Dat gaat ten koste van velen. En slechts enkelen zullen echt beter af zijn. Omdat grote getallen in voordeel van velen zijn. En bij individuele invloed kennis en geluk een veel grotere rol speelt.

Pensioenfondsen hoeven zich niet op stang te laten jagen. Natuurlijk ontkomen zij niet aan de achtervolgingswaanzin van de Autoriteit Financieel Markt. Maar ze kunnen hun eigen positie wel verbeteren door meer en duidelijker te communiceren met mensen die premie betalen of een pensioen ontvangen. Door in alle rust te laten zien hoe het ervoor staat. Door antwoord te geven op alle vragen. Door transparant te zijn. En door aan de hand van menselijke voorbeelden hun meerwaarde te laten zien.

Daarvoor moeten ze in contact komen met zoveel mogelijk mensen die met pensioen te maken hebben of gaan hebben. De werkelijkheid van het werk van bedrijfstakpensioenfondsen is zo slecht nog niet. Maar het beeld dat mensen ervan hebben is wel negatief. Die opvatting over pensioenen en de fondsen gaat niet zomaar veranderen. Dat is een zaak van lange adem. Van zorgen dat meer mensen willen weten waar het over gaat. En van veel opener zijn dan de fondsen tot nu toe hebben durven te zijn. Hoe ze het geld beheren, daar hoeven ze misschien niet zoveel aan te veranderen. Wel aan de voorkant. Aan wat ze van zichzelf laten zien. En dat past nog niet zoveel bij die gesloten financiële bolwerken. Oh ja: en daar willen wij graag bij helpen. In dit geval geloven wij dat we lekker moeten behouden wat al zo goed geregeld is.

Geert Wijnhoven