Posts Tagged ‘bouw’

Leen Schaap doorbreekt (brandweer-)cultuur?

Posted on: april 30th, 2018 by bosswijnhoven

30 april 2018. Leen Schaap op Radio 1. Komt van de politie. Is al een aantal jaren baas bij de brandweer in de regio Amsterdam. Of hij veel vrienden heeft gemaakt bij die brandweer weet ik niet. Want als ik hem hoor, heeft hij nogal wat heilige huisjes omver geschopt. Hij heeft het over scheiden van werk en privé. Het vak van brandweerman (in) Amsterdam terugbrengen tot een min of meer normaal beroep, met min of meer normale afspraken over hoe en wanneer er gewerkt wordt. En als ik hem zo beluister, krijgt hij dat voor elkaar. Waarom komt hij een eind? Omdat hij de ‘beestjes’ (in dit geval de brandweermannen) bij de naam durft te noemen. Dat ze door hun naar binnen gerichte cultuur zowel racistische als seksistische trekjes hebben. Dat ze bijna maffioos doen: alsof zíj de baas zijn op hun werk en niet hun opdrachtgevers. Dat ze eigen normen en waarden hanteren. Als je niet van veranderen wilt weten en uitsluitend de bestaande verhoudingen wilt beschermen, kun je Schaap makkelijk afschilderen als een autoritaire baas die niet niks snapt van de cultuur. Maar als je ook probeert te luisteren naar hoe hij verklaart waar het vandaan komt, word je vanzelf wat minder negatief over zijn aanpak. In hoeverre hij bereikt wat hij wil, kan ik niet beoordelen. Maar uit het feit dat hij heeft bijgetekend tot 2023 maak ik op dat hijzelf en de gemeenten die hem opdracht geven er wel in geloven.

Ik weet niet of dit soort ‘cultuurschoonmakers’ op veel plaatsen succes zouden kunnen hebben. Maar ik zie zomaar een bedrijfstak die dat zou kunnen gebruiken. De bouw. Daar hebben ze het moeilijk. Te weinig mensen om het werk te doen. En misschien ook wel te weinig die het willen doen. Er kan redelijk verdiend worden, maar het spreekt niet aan. Waarom eigenlijk niet? Het is fysiek zwaar en/of eentonig. Het werk vindt meestal plaats in een gesloten cultuur met witte mannen achter een hek waar niemand, vanwege de veiligheid, mag rondkijken. En de hekken zijn ook geblindeerd, zodat je van buiten helemaal niet kunt zien wat er binnen gebeurt. Die witte mannen onder elkaar hebben een gedrag en cultuur ontwikkeld, die niet veel ruimte geeft voor wie er niet bij hoort. Veel ‘seksistisch gewauwel’? Zeker. Vervelende opmerkingen over mensen die niet oorspronkelijk uit Nederland komen? Ook dus. Dat is niet een cultuur waar mensen van buiten de bouw zich makkelijk bij aansluiten. Dus als de bedrijfstak aantrekkelijk wil worden voor ‘nieuwe’ mensen kunnen ze een cultuurschoonmaker wel gebruiken. Dan is één Leen Schaap zelfs niet genoeg.

Geert Wijnhoven

Gebeuren er ‘te veel’ ongevallen in de bouw?

Posted on: januari 4th, 2017 by bosswijnhoven

Dat je de vraag dúrft te stellen. “Want”, zullen heel veel mensen roepen, “ieder ongeluk is er een te veel.” Afgelopen weken was onderzoek van de arbeidsinspectie aanleiding voor heel wat opwinding. Vakbonden gaan actievoeren voor meer veiligheid. Werkgevers en opdrachtgevers wordt verweten dat ze hun verantwoordelijkheid niet nemen.

Hoeveel doden zijn acceptabel in de bouw? Die vraag mág je eigenlijk niet stellen. Althans in ‘de’ bouw zitten ze er niet op te wachten. Toch is het de moeite waard om te bedenken wat acceptabel is. Natuurlijk wil je ‘0’ slachtoffers. Maar wat is veel en wat is weinig? Het antwoord zou het aanzien van de bouwsector op zijn fundamenten doen trillen. Niemand zit te wachten op de krantenkop “Bouwsector vindt 25 doden per jaar geen probleem.” Maar moet je dan niet weten wat ‘veel’ en wat ‘weinig’ is?

Begin deze eeuw vielen er jaarlijks 25 doden. In de eerste helft van 2015 waren het er 27. In de eerste helft van 2016 al 42. Dat zijn de absolute cijfers. Maar het is, in ieder geval percentueel, een flinke stijging. In het onderzoek worden zo’n 125.000 mensen geteld die in de bouw werken.

Dan het percentage werknemers in de bouw die te maken krijgen met een ongeval. Dat is in de loop der jaren gestaag gedaald. Hoogtepunt was 7,9 in 2009. In 2014 was het 6,5 procent en in 2015 6,2. Dus eigenlijk gaat het beter in plaats van slechter. En de helft van de ongevallen vindt ook nog eens plaats buiten werktijd.

In de crisisjaren is het aantal ongevallen dus afgenomen. Zou te maken kunnen hebben met het feit dat er minder instromers zijn die een groter risico lopen. Dat zou kloppen met het omgekeerde. Op dit moment lijkt het aantal ongevallen (in ieder geval de dodelijke) toe te nemen. De bouw trekt aan. Dus er komen nieuwe, onervaren, mensen de bouw binnen die nog moeten omgaan met de risico’s.

Uit de cijfers kun je, voorzichtig, nog een paar conclusies trekken. Jongeren tot 25 lopen het meeste risico op een ongeval. En bij mensen boven de 45 neemt het ook weer wat toe.

Het lijkt erop dat de bouw niet echt gevaarlijker is geworden. Wel dat er te weinig aandacht is om veiligheid bij (nieuwe) mensen tussen de oren te krijgen. Als de schreeuw over toegenomen onveiligheid leidt tot meer aandacht voor dat probleem, is daar natuurlijk niks mis mee.

Geert Wijnhoven