Leen Schaap doorbreekt (brandweer-)cultuur?

Posted on: april 30th, 2018 by bosswijnhoven

30 april 2018. Leen Schaap op Radio 1. Komt van de politie. Is al een aantal jaren baas bij de brandweer in de regio Amsterdam. Of hij veel vrienden heeft gemaakt bij die brandweer weet ik niet. Want als ik hem hoor, heeft hij nogal wat heilige huisjes omver geschopt. Hij heeft het over scheiden van werk en privé. Het vak van brandweerman (in) Amsterdam terugbrengen tot een min of meer normaal beroep, met min of meer normale afspraken over hoe en wanneer er gewerkt wordt. En als ik hem zo beluister, krijgt hij dat voor elkaar. Waarom komt hij een eind? Omdat hij de ‘beestjes’ (in dit geval de brandweermannen) bij de naam durft te noemen. Dat ze door hun naar binnen gerichte cultuur zowel racistische als seksistische trekjes hebben. Dat ze bijna maffioos doen: alsof zíj de baas zijn op hun werk en niet hun opdrachtgevers. Dat ze eigen normen en waarden hanteren. Als je niet van veranderen wilt weten en uitsluitend de bestaande verhoudingen wilt beschermen, kun je Schaap makkelijk afschilderen als een autoritaire baas die niet niks snapt van de cultuur. Maar als je ook probeert te luisteren naar hoe hij verklaart waar het vandaan komt, word je vanzelf wat minder negatief over zijn aanpak. In hoeverre hij bereikt wat hij wil, kan ik niet beoordelen. Maar uit het feit dat hij heeft bijgetekend tot 2023 maak ik op dat hijzelf en de gemeenten die hem opdracht geven er wel in geloven.

Ik weet niet of dit soort ‘cultuurschoonmakers’ op veel plaatsen succes zouden kunnen hebben. Maar ik zie zomaar een bedrijfstak die dat zou kunnen gebruiken. De bouw. Daar hebben ze het moeilijk. Te weinig mensen om het werk te doen. En misschien ook wel te weinig die het willen doen. Er kan redelijk verdiend worden, maar het spreekt niet aan. Waarom eigenlijk niet? Het is fysiek zwaar en/of eentonig. Het werk vindt meestal plaats in een gesloten cultuur met witte mannen achter een hek waar niemand, vanwege de veiligheid, mag rondkijken. En de hekken zijn ook geblindeerd, zodat je van buiten helemaal niet kunt zien wat er binnen gebeurt. Die witte mannen onder elkaar hebben een gedrag en cultuur ontwikkeld, die niet veel ruimte geeft voor wie er niet bij hoort. Veel ‘seksistisch gewauwel’? Zeker. Vervelende opmerkingen over mensen die niet oorspronkelijk uit Nederland komen? Ook dus. Dat is niet een cultuur waar mensen van buiten de bouw zich makkelijk bij aansluiten. Dus als de bedrijfstak aantrekkelijk wil worden voor ‘nieuwe’ mensen kunnen ze een cultuurschoonmaker wel gebruiken. Dan is één Leen Schaap zelfs niet genoeg.

Geert Wijnhoven

Comments are closed.